چارچوب مبارزه با پولشویی (AML)، مسئولیتها و منابع موجود برای کسبوکارها جهت انطباق با این قانون در ایتالیا در این مقاله بررسی شده است.
** چارچوب مبارزه با پولشویی
سیستمهای AML برای جلوگیری از جعل وجوه غیرقانونی بهعنوان درآمد مشروع توسط مجرمان در نظر گرفته شدهاند.
ایتالیا با اجرای یک راهبرد قوی مبارزه با پولشویی که با استانداردهای بینالمللی و دستورالعملهای اتحادیه اروپا همسو است، تعهد خود را به مبارزه با جرایم مالی نشان داده است. چارچوبی که ایتالیا ایجاد کرده است با پایبندی به پنجمین و ششمین دستورالعملهای مبارزه با پولشویی اتحادیه اروپا (5AMLD و 6AMLD)، همکاری فرامرزی کارآمدی را علیه پولشویی و تأمین مالی تروریسم امکانپذیر میسازد.
** قوانین مبارزه با پولشویی
برای حفظ شفافیت و کاهش جرایم مالی، چارچوب مبارزه با پولشویی ایتالیا توسط قوانین سختگیرانهای اداره میشود. با افزایش نیاز به دقت و رعایت قوانین در سراسر جهان، این چارچوب دائماً در حال تغییر است.
احکام قانونی
1- فرمان تقنینی شماره ۲۳۱/۲۰۰۷ که توسط فرمانهای تقنینی ۹۰/۲۰۱۷ و ۱۲۵/۲۰۱۹ برای مطابقت با دستورالعملهای اتحادیه اروپا اصلاح شده است، قوانین اساسی مبارزه با پولشویی ایتالیا را تعیین میکند. این قوانین مشخص میکنند که نهادها و اشخاص حقوقی برای جلوگیری از پولشویی چه باید بکنند.
2- دستورالعملهای اتحادیه اروپا: افزایش پاسخگویی و شفافیت در عملیات مالی، اجزای کلیدی اجرای پنجمین و ششمین دستورالعملهای مبارزه با پولشویی (5AMLD و 6AMLD) توسط ایتالیا هستند. اقدامات مهم شامل مجازاتهای شدیدتر برای جرایمی مانند کمک، شرطبندی و تلاش برای پولشویی همچنین ایجاد ثبت مالکیت ذینفع است که افراد پشت ساختارهای شرکتی را آشکار میکند. این اقدامات در راستای ابتکارات سراسری اتحادیه اروپا برای افزایش نظارت و مبارزه با جرایم مالی است.
3- قانون مجازات ایتالیا
ماده ۶۴۸-بیست، قانون مجازات ایتالیا یکی از مفاد خاص مربوط به پولشویی است که فعالیتهای پولشویی را مجازات میکند. این بندها برای اطمینان از رعایت چارچوبهای بینالمللی مبارزه با پولشویی توسط ایتالیا با رعایت استانداردهای FATF (گروه ویژه اقدام مالی) در نظر گرفته شدهاند. تعهد این کشور به مبارزه با فعالیتهای مالی غیرقانونی با اقدامات اجرایی پیشرفتهای که جرایم مرتبط را هدف قرار میدهند، بیشتر تقویت میشود.
** مراجع تنظیمگر و اجرا کننده
برای نظارت بر انطباق AML، تعدادی از مؤسسات و سازمانهای ایتالیایی با یکدیگر همکاری میکنند که هر کدام بر جنبههای متفاوتی از مقررات مالی تمرکز دارند. واحد اطلاعات مالی ایتالیا (FIU)، کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایتالیا (CONSOB)، بانک ایتالیا، مؤسسه نظارت بر بیمه (IVASS) و گارد ملی ایتالیا نقش مهمی در این مسئولیتها ایفا میکنند.
** الزامات AML چیست؟
مسئولیتهای مهمی که کسبوکارهای ایتالیایی باید برای رعایت قوانین و جلوگیری از مشکلات دنبال کنند، عبارتاند از:
نگهداری سوابق اولین الزام است. نهادها موظفاند حداقل به مدت ده سال سوابق کامل تراکنشها و اطلاعات مشتری را نگهداری کنند.
دومین الزام، «شناسایی دقیق مشتری» (CDD) است که ایجاب میکند برای جلوگیری از فعالیتهای متقلبانه یا غیرقانونی، کسبوکارها باید با تأیید هویت مشتریان خود، بررسی دقیق و جامعی انجام دهند. این امر مستلزم جمعآوری و تأیید اطلاعات شخصی، بهویژه برای گروههای پرخطر مانند افراد دارای سابقه سیاسی (PEP) است.
برنامههای آموزشی داخلی مورد نیاز هستند، زیرا شرکتها باید بهطور منظم به کارمندان خود آموزش دهند. این تضمین میکند که هر عضو تیم برای حفظ استانداردهای نظارتی آماده است.
گزارش تراکنشهای مشکوک (STR) دومین الزام ماقبل آخر است. این الزام ایجاب میکند که تمام تراکنشهای مالی پرخطر، عجیبوغریب یا نامنظم فوراً به مقامات ذیصلاح، مانند واحد اطلاعات مالی (FIU) گزارش شوند.
ثبت مالکیت ذینفع ضروری است؛ کسبوکارها موظفاند افرادی را که در نهایت مالک یا کنترلکننده شرکت آنها هستند، به «ثبت مالکیت ذینفع» (Registro dei Titolari Effettivi) اطلاع دهند.
** کدام بخشها مشمول تعهدات AML هستند؟
مقررات مبارزه با پولشویی توسط بخشهای مختلف اقتصادی بهگونهای تنظیمشدهاند که بتوانند ظرافتهای ریسکهای مالی و نظارتی را مدیریت کنند.
1- مؤسسات مالی و بانکها:
- برای نظارت و توقف فعالیتهای پولشویی و تأمین مالی تروریسم، تراکنشهای مشکوک باید به FIU (واحد اطلاعات مالی) گزارش شوند.
-تعیین مأموران متخصص مبارزه با پولشویی که مسئول تضمین پایبندی به چارچوبهای قانونی و مدیریت خطرات احتمالی هستند.
- انجام ممیزیهای داخلی روتین برای ارزیابی اثربخشی سیاستها، فرآیندها و کنترلهای مبارزه با پولشویی و اطمینان از رعایت آنها با استانداردهای ملی و بینالمللی.
-دورههای آموزشی که به کارمندان آموزش میدهند چگونه فعالیتهای مشکوک را تشخیص داده و واکنش مناسب نشان دهند.
2- ارائهدهندگان خدمات دارایی مجازی (VASP) و ارزهای دیجیتال
- الزام ثبتنام در OAM (Organismo Agenti e Mediatori)، آژانس نظارتی که بر کارگزاران و نمایندگان مالی نظارت میکند، بهمنظور تضمین پاسخگویی و شفافیت در فعالیتهای مربوط به ارزهای دیجیتال.
- پایبندی به قانون سفر که الزام میکند اسناد پرداخت و هویت باید در تراکنشهای بیش از یک مبلغ مشخص، گنجانده شوند تا مقامات بتوانند مبدأ و مقصد داراییهای مجازی را ردیابی کنند.
- رعایت کامل الزامات نظارتی برای ارائهدهندگان خدمات داراییهای دیجیتال (VASPs) با رعایت الزامات 5AMLD (پنجمین دستورالعمل مبارزه با پولشویی) تضمین میشود که شامل بررسی دقیق مشتری، ثبت سوابق و شناسایی و گزارش فعالیتهای غیرقانونی میشود.
- بهکارگیری چارچوبهای ارزیابی ریسک برای یافتن و رفع آسیبپذیریها در تراکنشهای ارزهای دیجیتال.
3- کسبوکارها و حرفههای غیرمالی تعیینشده (DNFBP) و املاک و مستغلات
- دفاتر اسناد رسمی، وکلا و مشاوران املاک باید با تأیید هویت مشتریان خود، تعیین نیت پشت معاملات و ثبت دقیق سوابق، فرآیند جامع شناسایی مشتری (CDD) را انجام دهند.
- اطلاعرسانی به مقامات در مورد هرگونه معاملات غیرمعمول یا احتمالاً غیرقانونی املاک و مستغلات با ارائه گزارشهای معاملات مشکوک (STR).
- آموزش منظم برای مشاوران املاک در مورد چگونگی تشخیص علائم هشدار دهنده، مانند ترتیبات پیچیده مالکیت یا معاملات مربوط به پناهگاههای مالیاتی.
- استفاده از رویههای سختگیرانهترِ بررسی صلاحیت (due diligence) هنگام کار با افراد سیاسیِ در معرض خطر (PEP) یا معاملات مربوط به حوزههای قضایی پرخطر.
** ارزیابی ریسک و بررسی دقیق مشتری
رویکرد مبتنی بر ریسک، اقدامات انطباق را بر اساس میزان ریسک مربوط به مشتریان یا تراکنشهای مختلف تنظیم میکند.
بررسی دقیق سادهشده برای مشتریانی استفاده میشود که اقداماتشان کمریسک بوده است؛ بررسی دقیق استاندارد، یک تأیید روتین برای نهادهای کمریسک است؛ بررسی دقیق پیشرفته برای گروههای پرخطر، مانند افراد با نفوذ سیاسی یا مناطقی با قوانین سهلگیرانه مبارزه با پولشویی، در نظر گرفته شده است.
** جریمههای عدم رعایت قوانین مبارزه با پولشویی
شرکتهایی که قوانین را نقض میکنند با جریمههای اداری تا سقف ۵ میلیون یورو مواجه میشوند. این جریمهها یک عامل بازدارنده قدرتمند هستند و کسبوکارها را ترغیب میکند تا رعایت قوانین را در اولویت قرار داده و عملیات خود را مطابق با قانون انجام دهند.
مجازات برای جرایم، ازآنجاییکه مجازاتها بهعنوان یادآوری میزان جدی بودن عدم رعایت قوانین عمل میکنند، بسیار مهم هستند.
** اصلاحات و تحولات اخیر در زمینه مبارزه با پولشویی
دیجیتالی شدن ثبت مالکیت ذینفع (2024-2023) اولین تحول است و هدف آن افزایش شفافیت با تبدیل ثبت مالکیت به یک قالب کاملاً دیجیتالی است.
ایتالیا با تطبیق سیاستهای مبارزه با پولشویی خود با چارچوبهای سازمان مبارزه با پولشویی اتحادیه اروپا (AMLA)، مبارزه خود با جرایم مالی را تقویت میکند. این امر تضمین میکند که به همان کیفیت استانداردهای اروپایی دست یابد.
همکاری فرامرزی با واحدهای اطلاعات مالی اتحادیه اروپا (FIUs) یکی دیگر از پیشرفتها است. همکاری بهبود یافته با واحدهای اطلاعات مالی اروپا (FIUs) برای تسهیل تبادل اطلاعات و تسریع تلاشها برای شناسایی و متوقف کردن جرایم مالی فرامرزی در حال انجام است.
** پروندههای بزرگ پولشویی در ایتالیا
| نام پرونده |
سال(ها) |
نهادهای درگیر |
مبلغ تخمینی |
نکات کلیدی |
| رسوایی بانک واتیکان |
2010-2014 |
Istituto per le Opere di Religione (IOR)، روحانیون |
حدود ۲۰۰ میلیون یورو |
شرکتهای پوستهای فراساحلی، عدم شفافیت و توجه رسانههای جهانی |
| تحقیقات مافیا کاپیتال |
۲۰۱7 –۲۰۱4 |
سیاستمداران، پیمانکاران عمومی و شبکههای جنایی |
بیش از 100 میلیون یورو |
قراردادهای دولتی در رم دستکاری شدهاند و با جرائم سازمانیافته مرتبط هستند |
| عملیات کوکائین ندرانگتا |
۲۰۲2–۲۰۲0 |
سندیکای ندرانگتا |
بیش از 250 میلیون یورو |
پولشویی سود حاصل از فروش مواد مخدر از طریق اسپانیا، آلمان و شرکتهای صوری |
| رسوایی Monte dei Paschi di Siena |
۲۰۱6–۲۰۱3 |
قدیمیترین بانک جهان، مدیران |
حدود ۱.۵ میلیارد یورو |
مشتقات گزارششدهٔ نادرست برای پنهان کردن ضررها، مرتبط با شکافهای مبارزه با پولشویی |
| خشکشویی املاک کامورا |
۲۰۱۸ |
گروه کامورا، مشاوران املاک |
۸۰ میلیون یورو |
پولشویی مستقر در ناپل از طریق خرید املاک و مستغلات |
| اسناد پاناما / موساک فونسکا (بخش ایتالیا) |
۲۰۱8–۲۰۱6 |
بازرگانان، سیاستمداران |
نامشخص |
ساختارهای فراساحلی برای فرار مالیاتی و پولشویی فاش شدند |